Kwas linolowy, inaczej CLA

Conjugated linoleic acid (CLA) to angielska nazwa pełnej grupy pozycyjnych oraz geometrycznych izomerów kwasu linolowego (około 56 związków). Każdy z nich jest charakteryzowany przez obecność tzw. sprzężonego układu wiązań podwójnych w cząsteczce. Powstają one w układzie pokarmowym przeżuwaczy jako produkt pośredni procesu biohydrogenacji, gdzie część z nich jest absorbowana i następnie transportowana do gruczołów mlekowych. Dla ludzi CLA musi być dostarczane do organizmu z zewnątrz, np. poprzez pokarm, co w połączeniu z niskim spożyciem produktów mlecznych w naszej populacji umożliwia wykorzystanie specjalistycznych preparatów zawierających wybrane izomery związku.

Warto wspomnieć o możliwym działaniu przeciwnowotworowym sprzężonych dienów kwasu linolowego, znanego także jako CLA. Analizy danych epidemiologicznych wskazują, że kraje charakteryzujące się wysokim spożyciem produktów mlecznych mają niższe ryzyko nowotworów. Jednakże nie wiadomo, w jakim stopniu CLA przyczynia się do tego efektu. Mimo to, właściwości antykancerogenne CLA są analizowane od kilku dekad, szczególnie w badaniach in vitro. CLA może modyfikować przepuszczalność błon cytoplazmatycznych, co może prowadzić do odporności komórki na czynniki wywołujące niepożądane zmiany. CLA może również mieć wpływ na stan układu sercowo-naczyniowego, mimo że wyniki badań są zróżnicowane w zależności od izomeru. Obecnie uważa się, że CLA to niejednorodna grupa związków o zróżnicowanym działaniu na cholesterol. CLA może również znaleźć zastosowanie w zapobieganiu rozwojowi osteoporozy, szczególnie w połączeniu z dodatkową podażą wapnia. Warto zauważyć, że potencjał CLA w tym kontekście wciąż nie jest w pełni zrozumiany, ale coraz częściej rozważa się jego wykorzystanie w celu poprawy stanu zdrowotnego szkieletu.

CLA jest rozpoznawane przede wszystkim jako składnik suplementów stosowanych przez osoby walczące z problemem nadmiaru tkanki tłuszczowej i próbujące skutecznie pozbyć się zbędnych kilogramów. Działanie CLA w procesie redukcji ciężaru jest zdefiniowane przez co najmniej kilka mechanizmów, wśród których warto zwrócić uwagę na: - blokowanie enzymu zwanego lipoprotein lipazą, mające na celu zmniejszenie ilości nagromadzonego tłuszczu; - hamowanie procesów różnicowania i proliferacji preadipocytów; - zwiększanie wydatku energetycznego organizmu poprzez indukcję białka rozprzęgającego termogenezę (UCP1); - stymulowanie procesu lipolizy i późniejszej β-oksydacji kwasów tłuszczowych w mitochondriach komórek mięśniowych. Dokładny schemat działania CLA na nadwagę i otyłość nie został jeszcze w pełni poznany, ale można przyjąć, że jego skuteczność zależy bezpośrednio od dawki, czasu suplementacji oraz proporcji izomerów zawartych w suplementach. Warto więc podejść do tego racjonalnie i rozważyć stosowanie produktów, które są naturalnym źródłem CLA w codziennej diecie.

Początkowo zwróciliśmy uwagę na to, że kwas linolowy sprzężony (CLA) musi być dostarczany do ludzkiego organizmu z zewnątrz, co oznacza, że należy zwrócić uwagę na jego źródła egzogenne. Pierwszym krokiem byłoby zadanie sobie pytania, gdzie szukać CLA. Pożądane ilości CLA są obecne w produktach mlecznych o wysokiej zawartości tłuszczu (np. lody, maślanka, masło, twaróg), przy czym najwięcej znajduje się w wcześniej wspomnianych serach dojrzewających. Warto podkreślić, że w tym względzie najlepiej wypada mleko od krów wypasanych na terenach górskich w okresie letnim i wiosennym. Źródłem sprzężonych dienów kwasu linolowego mogą również być jagnięcina, baranina oraz wołowina. Nie można również nie wspomnieć o powszechnie dostępnych suplementach diety, w których CLA występuje samodzielnie lub w połączeniu z dodatkami mającymi na celu optymalizację jego działania. Najczęściej spotykane na rynku kombinacje to CLA z ekstraktem zielonej herbaty i L-karnityną.