Drożdże piekarnicze – skład, witaminy, właściwości, skutki uboczne

Saccharomyces cerevisiae to gatunek drożdży, znany również jako drożdże piekarnicze, piwowarskie lub szlachetne. Nazwa pochodzi z języka greckiego i oznacza "cukrowe grzyby". Organizmy te wyróżniają się wysoką aktywnością enzymatyczną, umożliwiającą rozkład cukrów. Są one powszechnie stosowane w procesie wypieku, gdzie fermentacja prowadzi do wytworzenia dwutlenku węgla, nadającego ciastom lekką, porowatą strukturę. Ponadto powstają inne związki, które wzbogacają aromat i smak wyrobów. Drożdże te znajdują zastosowanie również w produkcji napojów alkoholowych, takich jak piwo, wino czy wódka, a także w przemyśle spożywczym. Ich użycie datuje się już od czasów starożytnych, gdzie były składnikiem leczniczych mikstur.

Drożdże piekarnicze to mikroskopijne grzyby występujące w środowisku naturalnym, zwłaszcza tam, gdzie obecne są węglowodany. Są one bogatym źródłem witamin, z szczególnym uwzględnieniem witamin z grupy B. Charakteryzują się wysoką zawartością biotyny, czyli witaminy H (B7). Biotyna jest powszechnie dostępna w żywności, jednak jej największe stężenie znajduje się w żółtkach jaj i orzechach. Ta witamina odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu niektórych enzymów w naszym organizmie. Bierze udział m.in. w procesie glukoneogenezy (syntezy glukozy), produkcji kwasów tłuszczowych oraz metabolizmie rozgałęzionych aminokwasów. Niedobory biotyny są rzadko obserwowane, podobnie jak niedobory kwasu pantotenowego, którego również drożdże zawierają w dużych ilościach. Kwas pantotenowy uczestniczy w syntezie kwasów tłuszczowych, a jego niedobór może prowadzić do tzw. zespołu gorących stóp. Nie stwierdza się natomiast skutków ubocznych jego przedawkowania. Oprócz wymienionych składników, drożdże dostarczają witaminy B1, B2, B6, PP, kwas foliowy, cynk, selen oraz w mniejszych ilościach wapń, fosfor i żelazo. Szczególne znaczenie ma wysoka zawartość cynku, który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział w aktywności ponad 100 enzymów, w tym tych odpowiedzialnych za syntezę DNA. Jego niedobory mogą prowadzić do zmian skórnych, a u młodzieży nawet do zahamowania wzrostu. Cynk znajduje się niemal we wszystkich tkankach. Ze względu na bogaty skład, suplementy drożdżowe są powszechnie dostępne w aptekach. Poleca się je szczególnie osobom w okresie dojrzewania oraz cierpiącym na problemy skórne. Badania wykazują, że niedobory cynku występują u osób z trądzikiem młodzieńczym (Acne vulgaris). Suplementacja tym pierwiastkiem może w niektórych przypadkach przynosić korzystne efekty. Witamina PP może również okazać się pomocna w leczeniu trądziku, działając przeciwzapalnie i złuszczająco, zwłaszcza przy zastosowaniu miejscowym. Istnieją również domowe metody redukcji zmian trądzikowych, np. maseczki z drożdży.

Dane pochodzą z USDA National Nutrient Database for Standard Reference, dostępne na ndb.. nal. usda. gov (06.02.2018).

Już w czasach starożytnych ludzie zdawali sobie sprawę z wartości drożdży w pielęgnacji skóry. Były one stosowane w terapii oparzeń, zmian skórnych oraz owrzodzeń (według tradycji, do tego celu wykorzystywano wywar z drożdży i fig). Do dziś, zgodnie z domowymi przepisami, maseczki z drożdżami są polecane w walce z trądzikiem. Ponadto, istnieją doniesienia, że mogą one pomagać w redukcji rozstępów – zmian skórnych wynikających z osłabienia elastyczności tkanek. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi potwierdziły skuteczność wyciągu z drożdży w zmniejszaniu tego typu defektów. Warto jednak pamiętać, że najlepiej działają one na świeżo powstałe zmiany, gdyż z czasem stają się one bardziej oporne na leczenie.

Jeśli zmagasz się z problemami skórnymi w okresie dojrzewania, kluczowe jest zwrócenie uwagi na dietę oraz eksperymentowanie z naturalnymi rozwiązaniami. Nie należy zapominać, że żadna metoda domowa nie zastąpi profesjonalnej opinii dermatologa, a po rozpoczęciu leczenia farmakologicznego każdy krok powinien być konsultowany z lekarzem (każdy produkt stosowany na skórę ma istotny wpływ). Pomimo pewnych wahań co do skuteczności domowych metod, warto je wypróbować.

Składniki: – 1 łyżeczka drożdży, – 2 łyżki ciepłego mleka, – 1 łyżka naturalnego miodu. Drożdże należy rozpuścić w mleku, a następnie połączyć z miodem, tworząc jednorodną masę. Gotową kompozycję należy nałożyć na oczyszczoną skórę twarzy i pozostawić na około 20 minut.

Drożdże piekarnicze i piwne stanowią również źródło cennych biologicznie związków, wykorzystywanych w żywności funkcjonalnej – beta-glukanów. Ich ściany komórkowe składają się w około 50% z tych polisacharydów. Beta-glukany zaliczane są do rozpuszczalnych w wodzie błonników. W odpowiednich dawkach wspierają układ odpornościowy, poprawiając reakcję komórek immunologicznych. Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że suplementacja beta-glukanami stymulowała aktywność limfocytów, makrofagów oraz neutrofili, wzmacniając obronę przed patogenami takimi jak Staphylococcus aureus czy Candida albicans. Dodatkowo obserwowano poprawę parametrów lipidowych. Beta-glukany można pozyskiwać również z odpadów pofermentacyjnych, np. z produkcji piwa. Unia Europejska uznaje je za bezpieczne dodatki do żywności.

Przygotowanie napoju z drożdży jest niezwykle proste. Wystarczy rozpuścić jedną trzecią kostki drożdży w wrzątku lub gorącym mleku. Kluczowe jest, aby wysoka temperatura zmniejszyła aktywność fermentacyjną drożdży. Nie należy ich mieszać z płynami o niskiej temperaturze, gdyż może to prowadzić do nieprzyjemnych dolegliwości, takich jak wzdęcia i bóle brzucha. Ten rodzaj koktajlu stanowi doskonały sposób na uzupełnienie witamin z grupy B oraz cynku. Szczególnie polecany jest osobom zmagającym się z trądzikiem młodzieńczym. Niestety, nie ma wystarczających danych naukowych dotyczących skutków ubocznych takiego leczenia oraz optymalnego czasu jego stosowania. Osoby z nieswoistymi zapaleniami jelit (w tym z chorobą Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego) powinny powstrzymać się od jego spożywania.