Dlaczego większa liczba treningów w tygodniu nie zawsze oznacza lepszej jakości

Istnieje wiele powodów, które skłaniają ludzi do regularnego ćwiczenia. Do najczęstszych możemy zaliczyć poprawę kondycji fizycznej, zwiększenie siły czy dążenie do ogólnej sprawności fizycznej. Jednakże każde z tych celów jest nieodłącznie związane z poprawą stanu zdrowia. Niestety, w przypadku niewłaściwego podejścia do treningu, zamiast polepszenia jakości życia, możemy uzyskać skutek całkowicie przeciwny.

Stres jest niekiedy nieprawidłowo rozumiany jako wyłącznie czynnik szkodliwy. W zależności od tego, w jaki sposób jesteśmy w stanie go sobie radzić, może on być dla nas szkodliwy lub użyteczny. Co więc jest stres? Jest to reakcja organizmu na wszystkie codzienne wyzwania, z którymi mamy do czynienia. W odpowiedzi na sygnały psychiczne lub fizyczne, stres mobilizuje cały organizm do działania. Chociaż krótkotrwały stres nie musi mieć tak negatywnych skutków, a w wielu sytuacjach może nawet być korzystny (np. gdy biegniesz za autobusem), to stres przewlekły może już wyrządzić szkodę psychofizjologiczną w organizmie.

Często zdarza się, że ludzie ciągle uprawiający sport nie zdają sobie sprawy, że fizyczne ćwiczenia również mogą być źródłem stresu. W wielu przypadkach, najpopularniejszym sposobem na pozbycie się negatywnych emocji jest wysiłek fizyczny, czyli trening. W odpowiednich okolicznościach, ćwiczenia mogą stanowić jedną z metod radzenia sobie ze stresem – mimo zmęczenia wywołanego wysiłkiem, samopoczucie znacząco się poprawia (np. dzięki wydzielaniu się endorfin podczas treningu). Jednak kluczowe jest, aby ćwiczenia fizyczne nie były jedyną formą walki ze stresem. Regularne i częste wykonywanie intensywnych ćwiczeń może prowadzić do pogorszenia sytuacji. Podczas treningu występują czynniki stresogene (inaczej zwane bodźcami treningowymi), które charakteryzują się różnym natężeniem, częstotliwością i objętością. Postępy – zarówno siłowe, jak i sylwetkowe – zależą od zdolności organizmu do adaptacji do obciążeń treningowych. Z tego powodu podstawowym zadaniem jest dostarczenie organizmowi właściwej ilości bodźców, tak aby mógł odpocząć i się regenerować. Zbyt duża ilość bodźców lub ich niewystarczająca ilość może prowadzić do zahamowania rozwoju. Nadmierny stres może prowadzić do kontuzji, przemęczenia, a nawet przetrenowania, podczas gdy niewystarczający poziom stresu nie będzie wystarczający do zakłócenia równowagi organizmu, co będzie prowadziło do braku postępów. Umiejętność radzenia sobie ze stresem jest bardzo cenna, ponieważ umożliwia organizmowi prawidłową adaptację do wymagań treningu. Adekwatny czas na regenerację i odpoczynek umożliwia zajście procesów: - kompensacji, polegającej na powrocie organizmu do sprawności sprzed treningu, - superkompensacji, podczas której organizm osiąga wyższy poziom sprawności; proces ten może zajść tylko wtedy, gdy mamy zapewniony odpowiedni odpoczynek. Jeśli treningi są zbyt częste i ćwiczenia są bardzo obciążające (nie tylko fizycznie, ale także psychicznie), organizm nie może odpowiednio się regenerować. W efekcie może dojść do: - stagnacji lub regresji treningowej, - przemęczenia, - pogorszenia jakości życia, a nawet wyczerpania, - wzrostu ryzyka infekcji, - wzrostu ryzyka kontuzji lub urazu, - wzrostu ryzyka problemów z układem sercowo-naczyniowym. Taka sytuacja jest bardzo niebezpieczna dla organizmu.

Ocena całego procesu szkoleniowego wskazuje, że często pomijanym elementem jest zużycie, które może istotnie wpływać na poziom umiejętności. Model umiejętności - zużycie koncentruje się na fakcie, że w czasie szkolenia nie tylko poziom umiejętności wzrasta, ale również zużycie organizmu, którego gromadzenie ma kluczowy wpływ na obniżenie osiąganych rezultatów sportowych. W celu zminimalizowania negatywnych skutków zużycia do minimum, należy zadbać o odpoczynek i regenerację, a także świadomie zaplanować okresy szkoleniowe z uwzględnieniem większej ilości pracy. Ta praktyka pozwala na zmniejszenie zarówno stresu, jak i zużycia, co w konsekwencji prowadzi do odkrycia wypracowanych umiejętności.

Powszechnie uważa się, że aktywność fizyczna jest niezbędna dla zachowania zdrowia oraz kondycji fizycznej. Dodatkowo, wpływa ona na poprawę wyglądu ciała. Można więc przypuszczać, że im więcej czasu poświęcamy na trening, tym lepsze rezultaty możemy osiągnąć. Niestety, to nie jest całkowicie prawda. Dlatego że tak samo jak trening, wymagane są odpoczynek i czas na regenerację.