Czy nadmierne spożywanie wody może być niebezpieczne?

Istnieją okoliczności, w których nadmierne spożywanie wody może prowadzić do negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Należy od razu zaznaczyć, że przyczyną nie jest wyłącznie woda, ale również inne napoje o niższej osmolarności w porównaniu z płynami ustrojowymi. Napoje hipotoniczne (takie jak woda) powodują rozcieńczenie krwi, w szczególności osocza, co obniża stężenie zawartych w nim minerałów, takich jak sód. Stan, w którym poziom sodu w osoczu krwi jest niski (poniżej 130 mmol/l, norma to 135-144 mmol/l) nazywamy hiponatremią, co stanowi potencjalne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka.

Sód, w postaci jonów sodowych, jest niezbędny dla przekazywania impulsów nerwowych, utrzymywania równowagi osmotycznej w płynach zewnątrzkomórkowych, transportowania składników odżywczych do tkanek, zachowania równowagi kwasowo-zasadowej organizmu oraz zwiększania wydzielania soków trawiennych. Objawami niedoboru jonów sodu są osłabienie, niepokój ruchowy i dezorientacja, bóle głowy i wymioty, obrzęk kończyn dolnych, mózgu i płuc, trudności z oddychaniem, senność, a w skrajnych przypadkach – śmierć.

Hiponatremia może być wywołana przez nadmierne spożywanie wody lub innych napojów hipotonicznych, co prowadzi do utraty sodu. Uczestnictwo w rywalizacjach, których celem jest picie jak największych ilości wody, może skończyć się tragicznie. Niektórzy ludzie wydalają więcej sodu, co objawia się wyraźnie słonymi wysiękami i śladami soli na skórze i odzieży, a także podrażnieniem oczu przez pot.

Unikanie hiponatremii również obejmuje uzupełnianie płynów po ćwiczeniach proporcjonalnie do strat. Możesz porównać swoją masę ciała przed i po treningu, aby określić ilość płynów, którą powinieneś spożyć. Dla każdego 1 kg utraty masy ciała powinieneś spożyć 1,5 l płynu. Nie musisz pić więcej. Nie powinieneś pić takiej ilości płynów od razu, lecz raczej rozkładać ją w czasie i pić mniejsze porcje 300-400 ml. Organizm jest w stanie przyswoić taką objętość płynów jednorazowo. Niskie stężenie sodu w osoczu wywołuje mechanizm obronny organizmu, który zmniejsza pragnienie. Jest to sygnał, że organizm nie chce więcej wody, aby chronić stężenie sodu w osoczu. Sportowcy często ignorują ten mechanizm i dostarczają organizmowi płynów przed wystąpieniem pragnienia podczas wysiłku. Dzięki temu mogą zapobiec przedwczesnemu odwodnieniu i spadkowi wydajności. Jednak ważne jest, aby nie przesadzać i przyjąć racjonalną strategię nawadniania. W profilaktyce hiponatremii pomocne może być również zastąpienie napojów hipotonicznych (w tym wody) napojami izotonicznymi w okresie okołotreningowym. Płyny takie nie powodują rozrzedzenia krwi, a ich osmolalność jest zbliżona do osmolalności osocza krwi. Ponadto izotoniki zawierają zazwyczaj sód w ilościach 460-1150 mg/l, dzięki czemu dobrze nawadniają i jednocześnie uzupełniają straty sodu.