Zapalenie reumatoidalne

Gorączka reumatyczna (morbus rheumaticus) to schorzenie układu odpornościowego, które zalicza się do chorób ogólnoustrojowych. Jest to jedno z najczęstszych powikłań po anginie lub innych stanach zapalnych gardła, wywołanych przez bakterie paciorkowca grupy A. Ta postać gorączki jest jedną z najczęstszych przyczyn wad serca u dzieci i młodzieży. Jak podkreślał francuski lekarz Ernest Charles Lasègue: "Gorączka reumatyczna atakuje stawy i uszkadza serce".

Gorączka reumatyczna stanowi powikłanie występujące po zapaleniu migdałków. Proces jej rozwoju różni się od innych schorzeń. W wyniku ekspozycji na bakterie paciorkowcowe organizm aktywuje produkcję antygenów. W konsekwencji dochodzi do reakcji immunologicznej, w której układ odpornościowy atakuje własne komórki. Z czasem pojawiają się zmiany zapalne w sercu i naczyniach krwionośnych, prowadzące do powstawania nacieków komórkowych. Te nacieki, znane jako guzki Aschoffa, ulegają następnie martwicy i bliznowaceniu.

Charakterystyczne objawy gorączki reumatycznej zazwyczaj pojawiają się po upływie 3 tygodni od nieleczonego antybiotykami zapalenia gardła. Okres utajenia choroby może się jednak przedłużyć nawet do kilku lat. Typowo trwa on 4–6 tygodni. Objawy tej choroby zostały podzielone na tzw. mniejsze i większe. Aby postawić diagnozę, konieczne jest stwierdzenie przynajmniej dwóch większych objawów lub jednego większego i dwóch mniejszych. Mniejsze objawy obejmują: gorączkę, przeszłą epizod choroby reumatycznej, podwyższony poziom ASO powyżej 200 jednostek, bóle stawów, przeszłe zakażenie paciorkowcami, podwyższony poziom leukocytów i OB w morfologii krwi oraz obecność białek fazy ostrej, np. wzrost stężenia CRP. Większe objawy to: podskórne guzki, zapalenie mięśnia sercowego, migrujące zapalenie stawów, występowanie rumienia obrączkowatego oraz pląsawicę Sydenhama, która występuje głównie u dzieci i objawia się mimowolnymi ruchami pląsawiczymi, zaburzeniami emocjonalnymi i nadpobudliwością.

Proces leczenia gorączki reumatycznej koncentruje się głównie na zastosowaniu antybiotyków, z penicyliną jako podstawowym lekiem stosowanym w walce z tą chorobą. Dodatkowo, lekarze często zalecają pacjentom stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. W przypadku zaostrzenia choroby konieczne jest podawanie kortykosteroidów w celu łagodzenia objawów. Ponadto, ograniczenie aktywności fizycznej i zapewnienie organizmowi odpowiedniego wypoczynku stanowią istotne elementy terapii objawowej.