Mąka orkiszowa – tradycyjny produkt z najstarszej odmiany pszenicy o unikalnych właściwościach odżywczych
Tomasz Jankowski
2026-03-25
2 min. czytania
29
wyświetleń
Orkisz, uznany za najstarszą i najbardziej pierwotną formę pszenicy, zyskuje w ostatnich latach coraz większą popularność wśród producentów rolnych stosujących metody ekologiczne. Jego ziarna wyróżniają się charakterystycznym, zaokrąglonym kształtem oraz szklistą, delikatnie oplewioną strukturą, co nadaje im wyjątkowy wygląd w porównaniu do współczesnych odmian zbóż. Roślina ta wykazuje znaczną odporność na niekorzystne warunki środowiskowe, w tym na zróżnicowane warunki klimatyczne oraz różnorodne typy gleb, co sprawia, że jej uprawa jest stosunkowo mało wymagająca i dostępna nawet dla mniej doświadczonych rolników. Orkisz występuje zarówno w odmianach jarych, jak i ozimych, co pozwala na elastyczne dopasowanie cyklu wegetacyjnego do lokalnych uwarunkowań. Proces wytwarzania mąki orkiszowej polega na precyzyjnym zmieleniu ziaren do postaci drobnego proszku lub stanowi efekt uboczny podczas produkcji wysokiej jakości kasz orkiszowych. Ze względu na bardziej złożoną i czasochłonną technologię przetwarzania, w porównaniu do konwencjonalnych mąk pszenicznych, produkt końcowy charakteryzuje się wyższym poziomem cenowym, co odzwierciedla jego wyjątkową jakość oraz wartości odżywcze.
Właściwości mąki orkiszowej – witaminy i składniki mineralne
Mąka orkiszowa charakteryzuje się wyższą wartością odżywczą, niż mąka z pszenicy zwykłej np.. tortowa, Szymanowska. Dostarcza sporej ilości białka roślinnego o korzystnym składzie aminokwasowym, ponieważ orkisz jest bogaty w metioninę oraz lizynę, czyli aminokwasy egzogenne.. 80% białka w orkiszu stanowi gluten, co sprawia, że nie jest to polecany produkt zbożowy w diecie osób z celiakią i nietolerancją glutenu.. W mące orkiszowej znajduje się ponadto spora ilość nierozpuszczalnego w wodzie błonnika pokarmowego.. Jego rola polega na drażnieniu ściany jelit, dzięki czemu przyspiesza ruchy perystaltyczne jelit, co sprawdza się w leczeniu zaparć u dorosłych i dzieci.. Ponadto zwiększa poczucie nasycenia po spożytym posiłku, a następnie objętość stolca, ponieważ chłonie dużą ilość wody w przewodzie pokarmowym.. Mąka orkiszowa jest źródłem witamin z grupy B: tiaminy zapobiegającej chorobie beri-beri, ryboflawiny, której rola opiera się na uczestnictwie w procesach przemiany materii i wytwarzaniu erytrocytów, niacyny istotnej w schorzeniach układu nerwowego oraz kwasu foliowego szczególnie niezbędnego w diecie kobiet.. Mąka orkiszowa dostarcza również witaminę K, która jest niezbędna w procesach krzepnięcia krwi oraz uczestniczy w procesach kościotwórczych.. Znajduje się w niej także witamina A wykorzystywana w procesach widzenia i tokoferol, który jest silnym przeciwutleniaczem niszczącym wolne rodniki tlenowe.. Jadając wyroby z mąki orkiszowej, dostarczamy do organizmu takie składniki mineralne jak wapń, cynk, żelazo, fosfor, magnez i potas.
Czy to w ogóle kalorie – ile kalorii ma mąka orkiszowa?
100 g mąki orkiszowej dostarcza ok.. 320 kcal, z czego 62 g węglowodanów, 11 g białka oraz 3 g tłuszczu.
Mąka orkiszowa – zastosowanie
Mąka orkiszowa nadaje się do wykonania domowych ciast oraz ciasteczek.. Jest dobrym wyborem jako alternatywa dla zwykłej mąki pszennej, do przygotowania naleśników, placków lub racuchów.. Z mąki orkiszowej można wykonać prawdziwy, domowy chleb i bułki na drożdżach lub zakwasie, które będą posiadały delikatny i lekko orzechowy posmak.. Ponadto mąkę orkiszową można wykorzystać do zagęszczenia zup lub sosów.