Charakterystyka i skład serwatki owczej – czy zawiera ona laktozę? Analiza właściwości odżywczych i porównawczych
23
wyświetleń
Współczesny rynek oferuje konsumentom nie tylko tradycyjne mleko krowie, lecz także bogaty wybór alternatywnych produktów mlecznych, pochodzących od różnych gatunków ssaków – w tym owiec, kóz, osłów czy nawet wielbłądów. Co więcej, w codziennej komunikacji termin "mleko" bywa często stosowany również w odniesieniu do napojów roślinnych, takich jak te wytwarzane z soi, owsa, ryżu lub migdałów. Należy jednak podkreślić, że składy chemiczne mleka zwierzęcego – w zależności od jego źródła – znacząco się różnią pod względem zawartości białek, tłuszczów, węglowodanów, witamin oraz składników mineralnych, co ma istotne implikacje dla wartości odżywczej i potencjalnych zastosowań dietetycznych.
Mleko owcze
Mleko owcze jest białym lub lekko żółtawym, jednolitym płynem – im bogatsze jest w tłuszcz, tym bardziej żółte.. Ma słodkawo-orzechowy smak i przyjemny zapach.. Jest produkowane głównie wokół basenu Morza Śródziemnego.. W Polsce pozyskuje się je na terenach górskich – w Bieszczadach, na Podhalu, ale również na Podlasiu i w Wielkopolsce.. Większość uzyskanego mleka przerabia się na oscypki.. Nie jest to mleko łatwo dostępne.. Można je znaleźć w supermarketach lub sklepach ze zdrową żywnością oraz w internecie.. Średnia cena za 1 litr wynosi ok.. 20 zł.. W poniższej tabeli porównano mleko owcze z tradycyjnym mlekiem krowim 3, 2%.. Mleko owcze dostarcza prawie dwa razy więcej energii.. Związane jest to z większą zawartością tłuszczu oraz białka (szczególnie kazeinowego).. Podobnie jest w stosunku do mleka innych ssaków.. W przypadku składników mineralnych mleko owcze ma więcej wapnia, a tym samym fosforu.. Odznacza się również zdecydowanie większą zawartością jodu w stosunku do mleka krowiego.. Omawiane mleko ma ponadto 6 razy więcej witaminy D i średnio 2 razy więcej witamin z grupy B – tiaminy, ryboflawiny i niacyny [1–3].. Tabela 1. Zawartość mikro- i makroelementów w mleku owczym i krowim [3, 4].. Składniki [na 100 g produktu] Mleko owcze Mleko krowie 3, 2% Energia [kcal] 107 64 Woda [g] 80, 9 87, 7 Tłuszcz [g] 7 3, 5 Cholesterol [mg] 11 14 Białko [g] 6 3, 3 Białka kazeinowe [g] 4, 4 – 5, 9 2, 5 – 2, 7 Białka serwatkowe [g] 0, 5 – 0, 9 0, 7 – 0, 8 Leucyna [mg] 569 287 Laktoza [g] 5, 1 4, 6 Sód [mg] 44 44 Potas [mg] 136 138 Wapń [mg] 193 118 Fosfor [mg] 158 85 Magnez [mg] 18 12 Żelazo [mg] 0, 1 0, 1 Cynk [mg] 0, 2 0, 32 Jod [ug] 10 2, 7 Witamina A [ug] 51 40 Witamina D [ug] 0, 18 0, 03 Witamina E [mg] 0, 2 0, 11 Witamina B1 [mg] 0, 07 0, 036 Witamina B2 [mg] 0, 36 0, 17 Witamina PP [mg] 0, 4 0, 1 Witamina B6 [mg] 0, 05 0, 05 Foliany [ug] 5 5 Witamina B12 [ug] 0, 6 0, 4 Witamina C [mg] 4 1.
Mleko owcze – właściwości
Tak jak krowie mleko owcze cechuje się dobrą strawnością.. Jest także dobrym źródłem białka, wapnia (będącego podstawowym materiałem budulcowym zębów i kości, biorącego udział w przewodnictwie bodźców nerwowych i w procesie krzepnięcia krwi) i witamin z grupy B – tiaminy, ryboflawiny i niacyny (wpływających na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego).. Ze względu na dużą energetyczność produkt ten może być dobrym zamiennikiem klasycznego mleka przy diecie wysokokalorycznej.. Należy jednak pamiętać, że ma dwa razy większą zawartość tłuszczu.. Mleko owcze ma większy udział leucyny.. Powinny zwrócić na to uwagę osoby, którym zależy na zachowaniu progu leucynowego.. Można spotkać się z informacją, że mleko owcze będzie dobrą alternatywą dla osób z alergią na białka mleka krowiego.. Analizując jednak poszczególne białka, można stwierdzić, że mleko owcze w ok.. 90% (tak jak kozie) wykazuje dużą homologię do mleka klasycznego.. Przyczynić się to może do reakcji krzyżowej.. Osobom, a szczególnie dzieciom, z dużym ryzykiem wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego nie należy go podawać [1–4].
Czy mleko owcze zawiera laktozę?
Tak jak każde mleko ssaków również to pozyskiwane z owiec zawiera laktozę – ok.. 5,1 g. Wartości są zbliżone do mleka krowiego (Tabela 1).. Dlatego osoby z nietolerancją cukru mlecznego (w zależności od indywidualnej tolerancji) powinny go unikać.. Podobnie jak w przypadku mleka krowiego jego wyroby, jak sery czy jogurty, mogą być lepiej tolerowane przez organizm [3].. Mleko owcze jest bogatsze w białko i tłuszcz, co wpływa na jego większą energetyczność.. Jest dobrym źródłem białka, wapnia oraz witamin z grupy B.. Z tego względu można je wprowadzić jako urozmaicenie codziennej diety.. Nie jest dobrym wyborem jednak u osób z alergią na białka mleka krowiego oraz zmagających się z nietolerancją laktozy.