N-acetylocysteina – niezauważany, a niezwykle wartościowy dodatek do suplementacji o szerokim spektrum działania biologicznego

N-acetylocysteina (NAC) jest związkiem organicznym, będącym N-acetylową pochodną cysteiny – endogennego aminokwasu siarkowego występującego naturalnie w naszym organizmie i w białkach pokarmowych.. Bierze udział w syntezie białek, enzymów, kofaktorów, wchodzi w skład białek strukturalnych.. L-cysteina, w połączeniu z glutaminą i glicyną jest niezbędna w procesie syntezy glutationu (GSH) – jednego z najważniejszych przeciwutleniaczy naszego organizmu.

W medycynie wykorzystuje się głównie silne działanie mukolityczne N-acetylocysteiny.. Dzięki zdolności do rozrywania wiązań w polipeptydach śluzu, NAC zmniejsza jego lepkość, usprawnia czynność nabłonka oddechowego i ułatwia usuwanie nadmiaru wydzieliny z dróg oddechowych.. Ponadto jej silne działanie przeciwutleniające wykorzystuje się w przypadkach zatruć paracetamolem lub po jego przedawkowaniu – NAC ma bowiem zdolność inaktywacji toksycznych produktów przemian paracetamolu i ochrony wątroby przed uszkodzeniem poprzez utrzymanie stężenia glutationu na odpowiednim poziomie.. Poza tymi, dobrze znanymi i często wykorzystywanymi właściwościami, N-acetylocysteina ponadto: redukuje stres oksydacyjny i stan zapalny w organizmie – niekorzystny stan wywołany nadmiarem wolnych rodników kreuje w organizmie stan zapalny, który obniża syntezę glutationu w wątrobie.. NAC, jako prekursor GSH, wpływa na zwiększoną jego produkcję, zmniejszając w ten sposób stres oksydacyjny i redukując stan zapalny; ma zastosowanie w chorobach autoimmunologicznych – opisany wyżej proces przewlekłego stanu zapalnego i związany z nim stres oksydacyjny leży u podstaw chorób z rodzaju autoagresji, np.. Choroby Hashimoto, RZS, chorób zapalnych jelit.. Zastosowanie NAC może przyczynić się do zmniejszenia stanu zapalnego i spowolnić autoimmunologiczną destrukcję tkanek (np.. Tarczycy); wpływa korzystnie na poziomy glutationu i dopaminy w mózgu [2]; opóźnia procesy starzenia – poprzez zmniejszenie stresu oksydacyjnego, potencjał unieszkodliwiania wolnych rodników, działanie przeciwutleniające; sprzyja regeneracji pourazowej – dzięki zdolności redukcji stanu zapalnego powstałego w miejscu kontuzji; może być pomocna w psychiatrii – niektóre badania wskazują na jej efektywność we wspomaganiu leczenia uzależnień, zaburzeń psychicznych (np.. Schizofrenii), depresji, chorobach ze spektrum autyzmu, chorobie afektywnej dwubiegunowej, chorobie Alzheimera, zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych.. NAC jest pomocna w redukcji szkód wywołanych długotrwałym stosowaniem substancji psychoaktywnych, działających pobudzająco, terapii i regeneracji uszkodzeń mózgu, zaburzeń poznawczych, utraty pamięci, [1] [4]; ułatwia odksztuszanie – stosowany jest często w przebiegu przeziębień, szczególnie w przypadku nadmiaru gęstej wydzieliny w drogach oddechowych, a także w mukowiscydozie; wspomaga odporność organizmu – poprzez zmniejszenie stresu oksydacyjnego, wpływ na produkcję cytokin prozapalnych i odpowiedź immunologiczną, działanie przeciwutleniające; chroni wątrobę – zmniejsza uszkodzenia hepatocytów wywołane lekami, toksynami, truciznami, alkoholem.. Pomaga w odbudowie, regeneracji i funkcjonowaniu wątroby [3]; chroni układ krążenia – zmniejsza niekorzystny wpływ alkoholu, nikotyny, leków, toksyn, trucizn, może zmniejszać stan zapalny w obrębie naczyń krwionośnych, leżący u podstawy procesów miażdżycowych i nadciśnienia; służy sportowcom – zwiększa wytrzymałość, wydolność, odporność na zmęczenie w przypadku intensywnego wysiłku fizycznego, wspomaga regenerację, zmniejsza stan zapalny i stres oksydacyjny wywołany aktywnością fizyczną na wysokim poziomie; pomocna w insulinooporności – poprzez wpływ na receptory insulinowe może być dobrym narzędziem w walce m.. in. Z zespołem metabolicznym, PCOS, które często przebiegają z niewrażliwością tkanek na insulinę; korzystnie wpływa na jakość kości – poprzez nasilanie procesu osteogenezy może wpływać korzystnie na odbudowę tkanki kostnej.

NAC jest efektywnym i często stosowanym środkiem mukolitycznym, jednak ze względu na silne działanie rozrzedzające wydzielinę może doprowadzić do spazmów oskrzeli i nasilenia objawów astmy, dlatego należy wprowadzać ją stopniowo.. Ostrożność w suplementacji powinny zachować osoby z zaburzeniami krzepnięcia, nadmiernymi krwawieniami i tendencją do powstawania wybroczyn, chorobą wrzodową, niewydolnością oddechową a także w przypadku niektórych zaburzeń metylacji.. Ze względu na silne właściwości detoksyfikujące, należy uważać z drastycznym i nagłym zwiększaniem poziomu glutationu, szczególnie jeśli poziom zgromadzonych w ciele toksyn jest znaczący.. Może to bowiem skutkować wtórnym zatruciem organizmu wskutek nagłego uwolnienia tych związków do krwiobiegu.. W przypadku stosowania chemioterapii z jednej strony NAC wpływa korzystnie na zmniejszenie skutków ubocznych inwazyjnego leczenia, z drugiej jednak może znosić jego efektywność działając protekcyjnie na komórki nowotworowe.